Ahmed Hosh

luuliyo

FP: Majalada Freign Policy ee ka soo baxda Magaalada Washington Dc ee dalka Mareykanka ayaaa todobaadkan daabacday faalo dheer oo ku aadan dalalka habsaamay ama dumay. Halka ugu horeysa ee diiwaankaas waxaa galay dalka Soomaaliya ee mudada dheer bur-burka ku dhex jirey.

Diiwaanka dalalkan habsaamay ee ay Soomaaliya ugu horeysa ayaa waxaa safka ku weheliya 11 wadan oo Afrikaan ah, waxaana Geeska Afrika kaga weheliya dalka Sudan oo galay lambarka 2aad iyo dalka Itoobiya oo isna galay lambarka 16 aad.

Qiimayntan ayaa ku salaysan liidadshada qodobo ay ugu horeeyaan Nidaamka dowligaa, qaxootiga iyo barakaca, dhaqaalaha, xuquuqda aadanaha, aminiga iyo qodobo kale oo la-xiriira qaab nololeedka ummadaha dalalkaas iyo hanaanka dowladnimo.

Soomaaliya ayaa in mudaaba safka hore uga jirta goobaha musiibooyinka aduunka iyo dagaaladu halakeeyeen, Rajada laga qabo isbadal wanaagsana waa mid sii libdhaysa, sidaasi waxaa qorey majalada Foreign Policy ee ka soo baxda Washington.

WP: Wargayska Washington Post ee isna ka soo baxa magaalada Washington ayaa qorey qormo cinwaankeedu ahaa: Waa In Soomaaliya la eego.  Waxaa Wargaysku wuxuu faaqiday in - Dowlada Maraykanku qeyb ay ka tahay mushkilada Soomaaliya halka dowladihii Muslinku gabeen inay gargaaraan Soomaaliya.

Wargayska WP waxaa uu qorey in sadexda bilood ee soo socota dadka Soomaaliyeed ee u baahan gargaarka dag-dagaa ay gaarayaan 3.5 ayadoo in ka badan million qaxootiyana ka bexeen dalka, xaalada dagaal awgeed.

Waxaa uu wargaysku si buuxda u muujiyay sababaha aysan Soomaaliya u helin xal siyaasadeed oo lamid ah kii loo galay dalka Kenya ee ay hormuudka ka ahaayeen Condoleezza Rice iyo Kofi Anna. Waxaana qormadu xustay in hadalhaynta saxaafadeed iyo buun-buuninta Sudan ay ka mudan tahay Soomaaliya, waa hadii ujeedadu tahay in musiibo wax laga qabto.

Wargaysku waxaa uu xusay siyaasda dowladaha galbeed ee ku aadan Soomaaliya iyo argogixiso la dirirku in aanay ahayn mid u danaynaysa dalka Soomaaliyeed. Asagoo intaas ku daray in dowladaha Muslinkaahi aanay ahayn kuwo muujinaya wax dareen ah oo ku aadan dalkaas musiibadu halkaysay ee Soomaaliya,  arrintaas oo ka imanaysa isriix-riixa madhabadaha Islaamka ee soomaalidu kaga jirto madhabta Suniga.

Waxaa uu wargayska WP intaasi ku daray in Soomaaliya ay haystaan mashaakilo faro badan oo soo jiitamayay balse ay arrinta Soomaaliya sii cakirayso joogitaanka ciidamada Itoobiyaanka ee ayagu taageera dowlad ku-meel-gaarkaa.

VOA: Warbixin kale oo ay soo saartay VOA ayay walaac ka muujisay Shaqaalaha gargaarka ee sida weyn loogu dhibaateeyo dadlka Soomaaliya.

Waxay waarbixintu cadaysay in Soomaaliya noqotay goob lagu bar-tilmaameed-sado shaqaalaha gar-gaarka iyo suxufiyiinta waana arrin khater weyn u gaysatay dadka Soomaaliyeed ee ayagu u baahan gar-gaarka. Hadii la dilo suxufigu waxay lamid tahay inaan gayigaas wax warihi ka soo bixin, halka dhibabka loo gaysanayo shaqaalaha hay'adaha gar-gaarkuna hor istaagtay mucaawinadii la gaarsiin lahaa dhibanayaasha.

Warbixinta VOA waxaa ay si qoto dheer uga hadashay xaalada murugsan ee dalka iyo xad gudubyada lagula koco shaqaalaha gar-gaaka taasina waxay keentay in badi hayadihii Qaramada Midoobay ay joojiyeen hawlihii ay ka wadeen dalka ayana kala bexeen shaqaalihii.

Sida ay ka soo xigatay Maamuulaha cisbitaalka Madiina oo ka hadlay khatarta la soo gudboonaatay hawl-wadeenada hay'adaha waxaa uu yiri "khatar tan ka daran ma soo marin shaqaalaha gar-gaarka waa markii ugu xumayd, ankee shaqaalihii 17kii sano ee lasoo dhaafay dalkan ka shaqeynayay waa ay dareen sanyihiin in xaaladu iminka sidii hore ka daran tahay"